Gazete Vatan Logo

Covid-19 beyinde damar tıkanıklığına neden olur mu?

Hiçbir risk faktörü olmayan genç ya da yaşlı bireylerde ortaya çıkan beyin damar tıkanıklıklarında Covid-19 hastalığı olabileceğine pandemi ile birlikte yayınlanan ilk güncel çalışmalarda yer verildiğine dikkat çeken Nöroloji Uzmanı Dr. Özge A. Kadırhan, "Bu çalışmalarda; virüsün vücuda girdikten sonra, akciğer tutulumu sonrası akciğerlerinde çalışmasında görev alan sinirler yolu ile beyne ulaşıp beyinde solunum merkezinde iltihaplanma yaparak akciğer solunum kapasitesini etkileyebildiği yer aldı. İkinci olarak pıhtı oluşumunu arttırıcı faktörleri kanda arttırarak, pıhtı oluşumuna yatkınlık sağlayabilir ve beyin damar tıkanıklıkları meydana gelebilir şeklinde bilgiler de verildi" dedi.

Covid-19 beyinde damar tıkanıklığına neden olur mu?

0 Mayıs İnme Farkındalık Günü nedeniyle Nöroloji Anabilim Dalı Dr. Öğr. Üyesi Özge A. Kadırhan, ‘inme’ ve Covid-19'un beyinde damar tıkanıklığına neden olup olmadığına ilişkin soruları cevapladı.

Beyin damar tıkanıklığı olarak bilinen 'inme'nin dünyada en sık gözlenen önemli özürlülük ve ölüm nedenlerinden biri olduğunu belirterek, "Toplumda yaygın şekilde bilinenin aksine; sadece yaşlı bireylerde değil, herhangi bir bireyde beyin damar tıkanıklığı meydana gelebilir. Dikkatli olmak şart" dedi.

ERKEN TANI SAYESİNDE TAMAMEN İYİLEŞME

İnmenin, beyin kan damarları ve beyin dokusunun gerekli besin ve oksijen taşıyan damarların bir pıhtı ile tıkanması (yüzde 80) ya da yırtılması sonucu kanama ile (yüzde 20) meydana geldiğini belirten Kadırhan, ''Bu olay meydana geldiğinde beyin dokusu kan ve oksijen desteği alamaz, dakikalar içerisinde milyonlarca değerli beyin hücresi hasarlanır. Bu durumda Nörologlar olarak ‘Zaman Beyindir.’ mottosu ile inme hastasına yaklaşırız. Bu dönemde ne kadar erken inme tanısı konur, hasta yakınları ne kadar bilinçli olursa, hasta tedavisi kısa sürede başlar ve rehabilitasyon süreci daha kısa ve tam/tama yakın iyileşme olabilir.'' diye konuştu.

Haberin Devamı

Kadırhan, beyin damar hastalıkları bulguları hakkında ise, "İnme belirtilerinin toplum tarafından tanınması, hastaların tedavi olanaklarına vakit kaybetmeden ulaşmasında en önemli faktördür. Hasta ve hasta yakınları özellikle ani gelişen vücudun bir tarafında olan -asimetrik- şikayetlere dikkat etmelidir. İngilizcede en sık görülen 3 bulgunun baş harfleri ile FAST kelimesi oluşturulmuştur." diyerek, bulguları şöyle sıraladı: Hastanın gülümsemesini isteyip, yüzünde gülümseme hareket ile ortaya çıkan asimetri, yüzde kayma var mı kontrol edilmelidir (Face-Yüz). Hastanın her iki gözünü kapatması istenerek, her iki kolunu kaldırması istenir, kollarda güçsüzlük var mı kontrol edilir (Arm-Kol). Hasta ile konuşulmalı, hastaya basit kelime tekrarı yaptırılmalı, hasta ağzında geveleyerek mi konuşuyor ya da konuşulanı anlıyor mu kontrol edilmelidir (Speech-Konuşma). Eğer bu bulgulardan herhangi biri varsa 112 aranmalıdır (Time-Zaman). Diğer bulguların da önemli olduğuna işaret eden Kadırhan, ''Yüz, kol veya bacakta ani gelişen his kaybı, uyuşukluk, aniden gelen hatırlama güçlüğü, aniden yürümede zorluk, dengesizlik ve nedeni bilinmeyen ani baş ağrısı ya da ani görme kayıpları da dikkat edilmesi gereken bulgular arasındadır. Bu durumlarda hasta veya yakını hemen 112'yi aramalı, beyin damar hastalığı yönünden bilgilendirme yapmalıdır'' önerisinde bulundu.

Haberin Devamı

TEKRAR ETME RİSKİ 2 KAT FAZLA

Beyin damar tıkanıklığı olan bir kişinin yeniden aynı olayı yaşama olasılığının, diğer sağlıklı bireylere göre 2 kat fazla olduğuna dikkat çeken Kadırhan, ''Yapılan çalışmalara göre, inme tekrarı ilk olaydan 5 yıl içinde 4 inme hastasının birinde olabilmektedir.'' diyerek bazı yöntem ve tavsiyelerde bulundu.

Kadirhan şunları söyledi: "Uygun tedavilerle önlenebilir ve uygun zamanda müdahale ile sekelsiz ( özürlülük olmadan) iyileşme sağlanan beyin damar hastalıkları tedavisinde 3 önemli tedavi yöntemi mevcuttur. Öncelikle beyinde damar tıkanıklığını önlemek için şeker hastalığı, tansiyon yüksekliği, yüksek kolesterol, kalp ritm bozukluğu,o bezite ve şah damarı olarak bilinen beyne kanı taşıyan karotid arter kireçlenme hastalığı risk faktörleri varsa bu risk faktörlerine yönelik olan tedaviler belirlenmelidir. Beyinde damar tıkanlığı geliştikten sonra ilk saatlerde ise beyinden oluşan pıhtıyı eritici ilaç ‘trombolitik tedavi’ya da oluşan pıhtıyı angiografik olarak tıkadığı damardan uzaklaştırmak ‘trombektomi’ inme tedavi yöntemleri arasındadır. Trombolitik tedavi, yani pıhtı eritici tedavi özellikle hastanın şikayetleri başlamasından sonraki ilk 4.5 saatte uygulanabilir. Beyni besleyen orta ve büyük boy bir damar tıkanıklığına bağlı olarak meydana gelen ağır felç durumlarında bu pıhtı eritici tedavi tek başına damarın açılmasında yeterli olamamaktadır.

Haberin Devamı